Bij 114 patiënten activeerde door beweging uitgelokte rugpijn het default mode-netwerk, dat bij acute pijn normaal juist tot rust komt. Dat kan verklaren waarom pijnstillers vaak tekortschieten.

Onderzoekers van de UC San Diego School of Medicine melden dat door beweging uitgelokte opflakkeringen van chronische lage rugpijn het default mode-netwerk van de hersenen activeren. Dat netwerk van frontale, pariëtale en temporale gebieden hangt samen met zelfreflectie, geheugen en het gevoel van identiteit. In de meeste pijnstudies wordt dit netwerk juist minder actief, omdat de hersenen hun aandacht richten op een onmiddellijke bedreiging van buiten. Het onderzoek, op 5 oktober 2026 gepubliceerd in het British Journal of Anaesthesia, suggereert dat aanhoudende rugpijn verweven kan zijn met hoe patiënten zichzelf beleven, en niet alleen een lichamelijk signaal van schade is.

Het team werkte met 114 mensen met chronische lage rugpijn, dat wil zeggen pijn die langer dan twaalf weken duurt. Iedereen deed een gebruikelijke beenhef-test om een opflakkering uit te lokken, terwijl de hersendoorbloeding werd gemeten met arterial spin labeling, een vorm van functionele MRI zonder ingespoten contrastmiddel. De onderzoekers pasten ook een ongevaarlijke maar onaangename hitteprikkel toe op de kuit. De hitte verminderde de activiteit van het default mode-netwerk, zoals bij acute pijn verwacht wordt, terwijl de door beweging uitgelokte rugpijn die juist verhoogde. Corresponderend auteur Fadel Zeidan zei dat je tijdens een opflakkering 'de ervaring gaat vereenzelvigen met wie je bent'.

De auteurs stellen dat de uitkomst kan verklaren waarom behandelingen die vooral pijnsignalen dempen, zoals opioïden, bij chronische rugpijn vaak weinig verlichting bieden; de Wereldgezondheidsorganisatie noemt rugpijn de belangrijkste oorzaak van invaliditeit wereldwijd. De groep van Zeidan onderzocht eerder mindfulnessmeditatie en de psychedelische stof psilocybine als manieren om de relatie met pijn te veranderen. De onderzoekers benadrukken dat dit geen genezing is en dat meer onderzoek nodig is. Dit verslag berust op een door de universiteit ondersteund bericht over één enkele studie, en de bevindingen beschrijven hersenactiviteit tijdens pijnopvlammingen en bewijzen geen nieuwe behandeling.